Άμυνα & Διπλωματία

«Η μεγάλη στιγμή του Σι» δοκιμάζεται με κατασκοπεία, τριβές και... έναν απρόσμενο επισκέπτη


Το σκάνδαλο της Nvidia και η πιθανή παρουσία του Κιμ Γιονγκ Ουν στη συνάντηση με τον Τραμπ και τον Πούτιν περιπλέκουν πολύ τη διπλωματική ατζέντα του Πεκίνου

Η Κίνα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη σύνοδο του APEC στη Σενζέν για να προβάλει την τεχνολογική της ισχύ και τον διεθνή της ρόλο. Ωστόσο, το σκάνδαλο κατασκοπείας στην Nvidia, οι εμπορικές τριβές με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη και η πιθανή συμμετοχή του Κιμ Γιονγκ Ουν στην πρωτοφανή συνάντηση Σι Τζινπίνγκ, Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν περιπλέκουν πολύ το διπλωματικό σκηνικό.

Η Σενζέν, η κινεζική μητρόπολη που από μια σχετικά μικρή πόλη εξελίχθηκε σε παγκόσμιο τεχνολογικό και βιομηχανικό κέντρο, αποτελεί το σκηνικό που επέλεξε ο Σι Τζινπίνγκ για να φιλοξενήσει τη φετινή σύνοδο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC). Η επιλογή έχει ισχυρό συμβολισμό: ήταν η πόλη στην οποία ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ έδωσε το 1992 το σήμα για το άνοιγμα της κινεζικής οικονομίας στις αγορές, εγκαινιάζοντας μια περίοδο ταχείας ανάπτυξης. «»

Σήμερα, η Σενζέν φιλοξενεί κολοσσούς όπως η Huawei, η BYD και η DJI, ενώ αποτελεί σημαντικό κέντρο της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας τεχνολογίας. Το Πεκίνο θέλει να αξιοποιήσει αυτή την εικόνα για να παρουσιάσει την Κίνα ως δύναμη που μπορεί να προσφέρει ανάπτυξη και τεχνολογική συνεργασία στην ευρύτερη περιοχή. Για τους εμπορικούς εταίρους της, ωστόσο, η ίδια πόλη συμβολίζει και τις ανησυχίες για την υπερπαραγωγή φθηνών κινεζικών προϊόντων, τους κινδύνους ασφαλείας που αποδίδονται σε κινεζικές τεχνολογικές εταιρείες και την ενίσχυση του κρατικού ελέγχου στην οικονομία.

Το τεχνολογικό στοίχημα και το σκάνδαλο της Nvidia

Η τεχνολογική αυτονομία βρίσκεται στον πυρήνα της στρατηγικής του Σι. Μετά τους αμερικανικούς περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων ημιαγωγών προς την Κίνα, από το 2022, το Πεκίνο επιχειρεί να αποδείξει ότι μπορεί να αναπτύξει εγχώριες εναλλακτικές λύσεις και να περιορίσει την εξάρτησή του από την αμερικανική τεχνολογία. Οι κινεζικοί επεξεργαστές της Huawei και τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της DeepSeek αποτελούν βασικά παραδείγματα που προβάλλει ως ενδείξεις αυτής της προόδου. Παράλληλα, η Κίνα επιχειρεί να διεκδικήσει ρόλο διεθνούς τεχνολογικού εταίρου, προσφέροντας σε άλλες χώρες τεχνογνωσία και συνεργασίες στην τεχνητή νοημοσύνη. Πρόκειται για μια προσέγγιση που ανταγωνίζεται την αμερικανική προσπάθεια συγκρότησης εφοδιαστικών αλυσίδων τεχνολογίας χωρίς κινεζική συμμετοχή.

Το σκάνδαλο κατασκοπείας που συνδέεται με την Nvidia, ωστόσο, έρχεται να περιπλέξει αυτή την προσπάθεια. Η υπόθεση θα μπορούσε να επισκιάσει τη σύνοδο και να επιβαρύνει την εύθραυστη εμπορική συνεννόηση Ουάσιγκτον - Πεκίνου. Ο Τραμπ, πάντως, έχει δηλώσει ότι δεν προτίθεται να θέσει το ζήτημα στη συνάντησή του με τον Σι, υποστηρίζοντας ότι δεν επιθυμεί να προσβάλει την κινεζική ηγεσία λίγο πριν από τις συνομιλίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι η υπόθεση δεν έχει ήδη πρακτικές συνέπειες: η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε νέους περιορισμούς, με στόχο να εμποδίσει κινεζικές εταιρείες να αποκτούν προηγμένα τσιπ της Nvidia μέσω data centers σε τρίτες χώρες. Παράλληλα, προβλέπει υποχρεωτικές άδειες για εξαγωγές ημιαγωγών προς εταιρείες στη Μαλαισία, τη Σιγκαπούρη, την Ταϊλάνδη, την Ινδονησία και τη Βραζιλία.

Εμπορικό πλεόνασμα: πλεονέκτημα και πηγή τριβών

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα για τον Σι είναι η αυξανόμενη δυσφορία των εμπορικών εταίρων της Κίνας. Το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα ξεπέρασε το 1 τρισ. δολάρια στους πρώτους δέκα μήνες του έτους, καταγράφοντας πορεία προς νέο ιστορικό ρεκόρ. Η εξαγωγική μηχανή της χώρας παραμένει εξαιρετικά ισχυρή, από τα φωτοβολταϊκά και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα μέχρι τα ηλεκτρονικά και τα βιομηχανικά προϊόντα. Η επέκταση των κινεζικών εξαγωγών, ωστόσο, εντείνει τις αντιδράσεις στις ΗΠΑ και την ΕE, όπου ενισχύονται οι πιέσεις για μέτρα προστασίας των εγχώριων παραγωγών. Το Πεκίνο θέλει να αξιοποιήσει τη σύνοδο για να προωθήσει το ελεύθερο εμπόριο και να καταγγείλει τον προστατευτισμό, επιχειρώντας να αποτρέψει νέους εμπορικούς φραγμούς.

Υπάρχει, όμως, μια σημαντική αντίφαση στην κινεζική πολιτική. Την ώρα που η ηγεσία ζητά μεγαλύτερο άνοιγμα των αγορών διεθνώς, στο εσωτερικό ενισχύει τον έλεγχο της οικονομίας και περιορίζει τον χώρο των ξένων επιχειρήσεων σε τομείς όπως η τεχνολογία, τα ηλεκτρονικά και η αυτοκινητοβιομηχανία. Παράλληλα, οι περιορισμοί στις εξαγωγές σπάνιων γαιών και δεκάδων τεχνολογιών, από drones και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης μέχρι τεχνογνωσία για προηγμένα φάρμακα και φωτοβολταϊκά, έχουν μετατρέψει την εμπορική αλληλεξάρτηση σε εργαλείο γεωοικονομικής πίεσης. Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια πολιτικής οικονομίας Γιουέν Γιουέν Ανγκ του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, η κινεζική ηγεσία αναγνωρίζει ότι η εποχή της ανεμπόδιστης παγκοσμιοποίησης έχει παρέλθει και ότι ο γεωοικονομικός ανταγωνισμός αποτελεί πλέον τη νέα πραγματικότητα.

Η τριμερής συνάντηση και... ο αστάθμητος παράγοντας Κιμ

Το μεγαλύτερο διπλωματικό ενδιαφέρον συγκεντρώνει η προγραμματισμένη συνάντηση του Σι Τζινπίνγκ με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν την Πέμπτη. Μια τέτοια τριμερής συνάντηση είναι πρωτοφανής και το Πεκίνο τη χαρακτηρίζει γεγονός «θεμελιώδους σημασίας». Για τον Κινέζο πρόεδρο, αποτελεί ευκαιρία να παρουσιάσει τη χώρα του ως δύναμη με τη δυνατότητα να φέρνει στο ίδιο τραπέζι την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, ενισχύοντας το διεθνές διπλωματικό της αποτύπωμα.

Η ατζέντα αναμένεται να περιλαμβάνει την Ουκρανία, με τον Τραμπ να έχει ήδη δηλώσει ότι σκοπεύει να συζητήσει το ζήτημα στη Σενζέν. Το Πεκίνο, ωστόσο, εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι στην ανάληψη πρωταγωνιστικού ρόλου σε μια ειρηνευτική διαδικασία, καθώς δεν θέλει να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι μεγάλες δυνάμεις διαπραγματεύονται μεταξύ τους τα συμφέροντα τρίτων χωρών.

Στο ήδη σύνθετο σκηνικό προστίθεται και το ενδεχόμενο παρουσίας του ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν. Ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησής τους κατά την παραμονή του στην Κίνα, δηλώνοντας ότι υπάρχει πιθανότητα να συναντήσει τον Βορειοκορεάτη ηγέτη και ότι θα μπορούσαν να επιτευχθούν πολλά. Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι δεν διαθέτει πληροφορίες για το εάν ο Κιμ θα συμμετάσχει, ενώ ρωσικά κρατικά πρακτορεία μετέδωσαν ότι ο Πούτιν θα μπορούσε επίσης να συναντηθεί μαζί του, εφόσον ταξιδέψει στην Κίνα.

Εάν επιβεβαιωθεί η παρουσία του Κιμ, η σύνοδος θα αποκτήσει μια επιπλέον γεωπολιτική διάσταση, καθώς στο ίδιο διπλωματικό σκηνικό θα βρεθούν οι ηγέτες των τριών ισχυρότερων δυνάμεων που εμπλέκονται στις διεθνείς ισορροπίες γύρω από την Ουκρανία και την Ανατολική Ασία, μαζί με τον Βορειοκορεάτη ηγέτη.

Για τον Σι, η πρόκληση είναι να αξιοποιήσει τη συγκέντρωση αυτή ως απόδειξη της διπλωματικής επιρροής της Κίνας, χωρίς οι εμπορικές αντιπαραθέσεις, το σκάνδαλο της Nvidia και οι διαφορετικές επιδιώξεις των συμμετεχόντων να επισκιάσουν το μήνυμα που θέλει να εκπέμψει από τη Σενζέν.

Ακολουθήστε το Sofokleousin.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Σχετικά Άρθρα