Η ραγδαία ενσωμάτωση εφαρμογών ψηφιακής νοημοσύνης στους χώρους απασχόλησης έχει πυροδοτήσει έντονες κοινωνικές και συνδικαλιστικές αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με έρευνα της Ernst & Young που διενεργήθηκε το καλοκαίρι του 2026, περίπου το 70% των πολιτειακών και τοπικών κυβερνητικών υπηρεσιών έχει ήδη εντάξει ή δρομολογεί τη χρήση εργαλείων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης.
Καθώς οι νομοθέτες καθυστερούν να θεσπίσουν επαρκές ρυθμιστικό πλαίσιο, τα εργατικά σωματεία αναγκάζονται να περάσουν στην αντεπίθεση. Η Λιζ Σούλερ, πρόεδρος της AFL-CIO, υπογραμμίζει ότι οι εργαζόμενοι αξιοποιούν τις συλλογικές συμβάσεις προκειμένου να επιβάλουν δικλίδες ασφαλείας που η πολιτεία παραλείπει να δημιουργήσει.
Η δυναμική διεκδίκηση στο Όκλαντ και οι εγγυήσεις απασχόλησης
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο δήμος του Όκλαντ στην Καλιφόρνια. Τοπικοί υπάλληλοι ανησυχούσαν έντονα ότι η χρήση ψηφιακών συστημάτων θα ενέτεινε την εργασιακή επιτήρηση και θα προκαλούσε εσφαλμένες αξιολογήσεις απόδοσης. Υπό την καθοδήγηση του παραρτήματος 21 της Διεθνούς Ομοσπονδίας Επαγγελματιών και Τεχνικών Μηχανικών (IFPTE), οι εργαζόμενοι ενέκριναν με ποσοστό 94,1% την κήρυξη απεργίας στις 22 Οκτωβρίου.
Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων βρέθηκαν η έγκαιρη γνωστοποίηση κάθε τεχνολογικής αλλαγής, η διαφάνεια στη λειτουργία των συστημάτων και η κατοχύρωση του δικαιώματος διαπραγμάτευσης των όρων χρήσης τους.
Ο Τζούλιαν Γουέαρ, διαχειριστής δεδομένων και μέλος του συνδικάτου, επεσήμανε ότι οι ακριβές τεχνολογικές λύσεις συχνά αποδεικνύονται δυσλειτουργικές χωρίς να προσφέρουν ουσιαστική βελτίωση. Η αποφασιστικότητα των εργαζομένων έφερε άμεσα αποτελέσματα, καθώς επιτεύχθηκε τριετής συμφωνία που κατοχυρώνει την επανακατάρτιση ή τη μετακίνηση σε άλλες θέσεις όσων απειλούνται με εκτοπισμό, αποτρέποντας τις απολύσεις και αναβάλλοντας την απεργία της 5ης Νοεμβρίου.
Η απειλή των «bossware» και το μέτωπο στις μεταφορές
Η ανησυχία εντείνεται από τη χρήση των αποκαλούμενων «bossware», δηλαδή προγραμμάτων που παρακολουθούν τη δραστηριότητα, καταγράφουν βιομετρικά στοιχεία, μετρούν την παραγωγικότητα ή επιχειρούν ακόμη και να προβλέψουν τη συναισθηματική κατάσταση των υπαλλήλων.
Στον κλάδο των μεταφορών, η κατάσταση είναι ήδη κρίσιμη. Ο Τζον Σάμουελσεν, πρόεδρος του Συνδικάτου Εργαζομένων στις Μεταφορές και επιθεωρητής στο μετρό της Νέας Υόρκης, τονίζει ότι οι εργοδότες επιδεικνύουν αδικαιολόγητο ενθουσιασμό, αγνοώντας συχνά ζητήματα ασφάλειας. Εργαζόμενοι σε πολιτείες όπως η Φλόριντα και η Νέα Υόρκη αντιτάσσονται στην κυκλοφορία αυτόνομων οχημάτων της Waymo, βλέποντάς τα ως απειλή για τις θέσεις εργασίας.
Ως θετικό προηγούμενο προβάλλει η επιτυχία του 2024 στο Κολόμπους του Οχάιο, όπου το σωματίδιο εξασφάλισε δικαίωμα βέτο σε σχέδια εισαγωγής αυτόνομων μέσων.
Παράλληλα, τα συνδικάτα εκφράζουν προβληματισμό για πρακτικές όπως η χρήση drones από αεροπορικές εταιρείες για την επιθεώρηση αεροσκαφών, σε βάρος των εξειδικευμένων μηχανικών.
Από την Πενσιλβάνια έως την Καλιφόρνια: Νομοθετικές παρεμβάσεις και πιέσεις
Το τοπίο διαμορφώνεται και από τις πρωτοβουλίες των διοικήσεων. Πέρυσι, η Πενσιλβάνια έγινε η πρώτη πολιτεία που εφάρμοσε πιλοτικά το ChatGPT Enterprise σε κοινωνικούς λειτουργούς και υπαλλήλους επιδομάτων ανεργίας, χωρίς ωστόσο να προηγηθούν συμφωνίες προστασίας του προσωπικού. Εμπνευσμένοι από την ιστορική νίκη των σεναριογράφων του Χόλιγουντ το 2023, οι εργαζόμενοι του παραρτήματος 668 του SEIU στην Πενσιλβάνια πίεσαν τον κυβερνήτη Τζος Σαπίρο για τη θεσμοθέτηση δικαιωμάτων συμμετοχής και τον αποκλεισμό της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στην επιβολή κυρώσεων.
Σε νομοθετικό επίπεδο, η Καλιφόρνια προχώρησε στην ψήφιση σημαντικών μέτρων. Με τη στήριξη συνδικάτων όπως η IFPTE, ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ υπέγραψε στις 30 Σεπτεμβρίου το νομοσχέδιο «No Robo Bosses», το οποίο απαγορεύει τις αποκλειστικά αυτοματοποιημένες απολύσεις ή τιμωρίες, καθώς και μέτρο που απαγορεύει την παρακολούθηση της συναισθηματικής κατάστασης των εργαζομένων. Αντίστοιχες προστατευτικές νομοθεσίες θεσπίζονται και στη Νέα Υόρκη, με ισχύ από τον Δεκέμβριο του 2025.
Όπως επισημαίνει ο Κιθ Μπράουν από το Συμβούλιο Εργασίας της Αλαμέδα, πέρα από τα υποθετικά σενάρια καταστροφής που προβάλλουν οι επικεφαλής εταιρειών τεχνολογίας, το κρίσιμο και άμεσο ζήτημα είναι οι πραγματικές επιπτώσεις που βιώνουν καθημερινά οι εργαζόμενοι στους χώρους δουλειάς τους.