Οδηγίες για την εφαρμογή των νέων διατάξεων που ψηφίστηκαν στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό παρέχει εγκύκλιος του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, ενώ πρέπει να υπενθυμιστεί ότι αποσύρθηκε το ύποπτο άρθρο 23, που διευκόλυνε τις κατασχέσεις κατοικιών από τους servicers.
Οι τροποποιήσεις που επήλθαν με τον το τελευταίο νόμο διευρύνουν σημαντικά το πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού, μειώνουν τα ελάχιστα όρια χρεών για ένταξη, παρέχουν πρόσθετες διευκολύνσεις σε ευάλωτους οφειλέτες και επεκτείνουν τη δυνατότητα ρύθμισης σε νέες κατηγορίες οφειλών, όπως χρέη προς δήμους, περιφέρειες και άλλους τρίτους φορείς.
Μειώθηκε το όριο
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τη μείωση του ελάχιστου ύψους οφειλών που απαιτείται για υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Με βάση τις νέες διατάξεις, το κατώτατο όριο υποχώρησε από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ τόσο για τις πολυμερείς όσο και για τις διμερείς συμβάσεις αναδιάρθρωσης.
Η αλλαγή αυτή ανοίγει τον δρόμο σε χιλιάδες μικροοφειλέτες και αυτοαπασχολούμενους που μέχρι σήμερα αποκλείονταν λόγω χαμηλότερων χρεών.
Χρέη προς δήμους και περιφέρειες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ένταξη οφειλών προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αφού πλέον στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να ενταχθούν χρέη προς δήμους, περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα, εφόσον έχουν διαβιβαστεί προς είσπραξη στην ΑΑΔΕ.
Το ελάχιστο ύψος των οφειλών αυτών ορίζεται στις 5.000 ευρώ ανά φορέα, ενώ η δυνατότητα ρύθμισης παρέχεται ακόμη και όταν έχουν ήδη ληφθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα ένταξης και των λεγόμενων «οφειλών υπέρ τρίτων», οι οποίες εισπράττονται μέσω της φορολογικής διοίκησης.
Ευάλωτοι οφειλέτες
Η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι έχει πλέον θεσπιστεί ειδική απλοποιημένη διαδικασία για ευάλωτα νοικοκυριά, που σημαίνει, ότι, για όσους διαθέτουν πιστοποιητικό ευάλωτου οφειλέτη τεκμαίρεται η συναίνεση όλων των πιστωτών στην προτεινόμενη ρύθμιση, γεγονός που επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες.
Το ευνοϊκό αυτό καθεστώς επεκτείνεται πλέον και σε οφειλέτες που πληρούν έως και το διπλάσιο των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων του ευάλωτου οφειλέτη, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και για χρέη έως 300.000 ευρώ προς χρηματοδοτικούς φορείς.
Χρέη εταιρειών που έκλεισαν
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά πρόσωπα που ευθύνονται προσωπικά για χρέη εταιρειών οι οποίες έχουν λυθεί, τεθεί σε εκκαθάριση ή έχουν παύσει να υφίστανται.
Διαχειριστές, εταίροι και άλλα πρόσωπα με εις ολόκληρον ευθύνη αποκτούν πλέον, υπό προϋποθέσεις, τη δυνατότητα να υπαγάγουν τα συγκεκριμένα χρέη στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ακόμη και αν αυτά είχαν ήδη ρυθμιστεί στο παρελθόν και η ρύθμιση χάθηκε.
Προστασία κύριας κατοικίας
Μεταξύ των νέων εργαλείων που εισάγονται ξεχωρίζει η δυνατότητα σύναψης συμφωνίας αναδιάρθρωσης που προβλέπει την εκποίηση άλλων ακινήτων του οφειλέτη, εξαιρουμένης της κύριας κατοικίας.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, για τον υπολογισμό της ικανότητας αποπληρωμής λαμβάνεται υπόψη μόνο η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ η πώληση των λοιπών ακινήτων εντάσσεται ως όρος στη ρύθμιση.
Το μέτρο αφορά κυρίως περιπτώσεις ευάλωτων ή επιλέξιμων οφειλετών και στοχεύει στη διευκόλυνση της διατήρησης της πρώτης κατοικίας.
Έκπτωση τόκων για όσους προεξοφλούν
Θεσπίστηκε επίσης σημαντικό οικονομικό κίνητρο για τους συνεπείς οφειλέτες, δηλαδή, σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης της ρύθμισης, ο οφειλέτης δικαιούται έκπτωση στο σύνολο των ανεξόφλητων τόκων που αντιστοιχούν στις εναπομένουσες δόσεις.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη ισχύει τόσο για πολυμερείς όσο και για διμερείς ρυθμίσεις.
Εύκολη διαγραφή οφειλών
Η εγκύκλιος επισημαίνει ότι καταργείται ο περιορισμός που απέκλειε τη διαγραφή υπολοίπων βασικής οφειλής από παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους.
Ως αποτέλεσμα, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της ρύθμισης, μπορεί να διαγράφεται το εναπομείναν υπόλοιπο ανεξαρτήτως της προέλευσης της οφειλής, εφόσον τηρούνται οι όροι που ορίζει το θεσμικό πλαίσιο.
Κατασχέσεις εις χείρας τρίτων
Παράλληλα χαλαρώνουν οι προϋποθέσεις για την αδρανοποίηση κατασχέσεων εις χείρας τρίτων.
Ενώ η προηγούμενη υποχρέωση υποβολής Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης καταργήθηκε, ενώ πλέον αρκεί να έχουν υποβληθεί οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ των τελευταίων πέντε ετών, ακόμη και εκπρόθεσμα, εφόσον έχουν κατατεθεί πριν από την αίτηση υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Οι εξαιρέσεις
Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι από το πεδίο εφαρμογής του Εξωδικαστικού Μηχανισμού εξακολουθούν να εξαιρούνται οι οφειλές από επιστρεπτέα προκαταβολή, καθώς και ποσά που προκύπτουν από συμβιβασμούς φορολογικών διαφορών.
Παράλληλα διευκρινίζει ότι οι εγγυητές εξακολουθούν να ευθύνονται για τυχόν ανεξόφλητα υπόλοιπα μετά την ολοκλήρωση μιας εξωδικαστικής ρύθμισης.