Διεθνή

Τραμπ, Πούτιν και Σι: Διακήρυξη για ειρήνη, πετρέλαιο και πυρηνικά


Ιστορικές διαστάσεις αποκτά η τριμερής συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ στη Σενζέν της Κίνας, καθώς οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων κατέληξαν σε κοινή διακήρυξη με επίκεντρο τη διεθνή ασφάλεια, την ενεργειακή σταθερότητα, τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και τον περιορισμό των πυρηνικών κινδύνων.

Η συμφωνία, η οποία ανακοινώθηκε την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, αποτυπώνει την πρόθεση Ουάσιγκτον, Μόσχας και Πεκίνου να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο συνεννόησης σε ζητήματα παγκόσμιας στρατηγικής σημασίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ενεργειακή αναταραχή δοκιμάζουν τις διεθνείς ισορροπίες.

Η συνάντηση διήρκεσε περίπου 90 λεπτά και πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της APEC. Οι τρεις πρόεδροι αντάλλαξαν απόψεις για τη διεθνή κατάσταση και συμφώνησαν να εργαστούν για τη διατήρηση της στρατηγικής σταθερότητας και της διεθνούς ασφάλειας.

Η κοινή διακήρυξη περιλαμβάνει τέσσερις βασικούς άξονες, οι οποίοι αφορούν τη μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών, την αύξηση της παραγωγής και της προμήθειας πετρελαϊκών προϊόντων, τον ρόλο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων.

Οι τέσσερις βασικοί άξονες της διακήρυξης

1. Μεταρρύθμιση του ΟΗΕ

Ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, η Κίνα, η Ρωσία και οι ΗΠΑ δεσμεύονται να προωθήσουν τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, ώστε ο Οργανισμός να μπορεί να αντιμετωπίζει αποτελεσματικότερα τις παγκόσμιες προκλήσεις και να εκπληρώνει την κύρια αποστολή του για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.

2. Ενίσχυση της ενεργειακής τροφοδοσίας

Οι τρεις χώρες σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή και την προμήθεια διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων προς όφελος όλων των κρατών. Παράλληλα, επαναβεβαίωσαν τη σημασία της σταθερότητας στις ενεργειακές ροές.

3. Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και κρατική ασυλία

Οι τρεις ηγέτες αναγνώρισαν ότι η αρχή της συναίνεσης των κρατών και ο σεβασμός της ασυλίας των κρατικών αξιωματούχων έχουν πρωταρχική σημασία.

Συμφώνησαν επίσης ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και άλλοι παρόμοιοι θεσμοί δεν πρέπει να καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους.

4. Πυρηνικά όπλα και διεθνής ασφάλεια

Οι τρεις πρόεδροι επαναβεβαίωσαν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει να διεξαχθεί.

Μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και νέες διεθνείς ισορροπίες

Στο πρώτο σκέλος της διακήρυξης, οι τρεις χώρες, ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, δεσμεύονται να προωθήσουν τη μεταρρύθμιση του Οργανισμού, προκειμένου να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις.

Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα διαθέτουν καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του Συμβουλίου Ασφαλείας και έχουν επανειλημμένα βρεθεί σε αντιπαράθεση για κρίσιμα διεθνή ζητήματα.

Η κοινή θέση τους δημιουργεί ένα πεδίο συνεννόησης για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να εξελιχθεί το διεθνές σύστημα, χωρίς ωστόσο να περιλαμβάνει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή αναλυτικό σχέδιο αλλαγών.

Πετρέλαιο και ενεργειακή ασφάλεια στο επίκεντρο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο δεύτερος άξονας της συμφωνίας, που αφορά την ενέργεια. Οι τρεις χώρες σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή και την προμήθεια διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων, με στόχο την εξυπηρέτηση των αναγκών όλων των κρατών.

Παράλληλα, επαναβεβαιώνουν τη σημασία της διασφάλισης σταθερών ενεργειακών ροών.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαταραχές στις διεθνείς μεταφορές πετρελαίου, οι πολεμικές εξελίξεις και οι περιορισμοί στις ενεργειακές συναλλαγές επηρεάζουν την παγκόσμια αγορά.

Η συμμετοχή της Ρωσίας στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Μόσχα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παραγωγούς υδρογονανθράκων παγκοσμίως, παρά τις δυτικές κυρώσεις που έχουν περιορίσει την πρόσβασή της σε αρκετές αγορές.

Ωστόσο, η διακήρυξη δεν προσδιορίζει ποσοτικούς στόχους για την αύξηση της παραγωγής, ούτε συγκεκριμένα μέτρα εφαρμογής ή χρονοδιάγραμμα.

Μήνυμα για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και την ασυλία αξιωματούχων

Ένα από τα πλέον πολιτικά ευαίσθητα σημεία της κοινής διακήρυξης αφορά το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ).

Οι τρεις πρόεδροι υπογραμμίζουν ότι η αρχή της κρατικής συναίνεσης και ο σεβασμός της ασυλίας των κρατικών αξιωματούχων αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς συστήματος.

Παράλληλα, συμφωνούν ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και άλλοι αντίστοιχοι θεσμοί δεν πρέπει να καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους.

Η συγκεκριμένη διατύπωση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική διάσταση λόγω του εντάλματος σύλληψης που έχει εκδώσει το ΔΠΔ σε βάρος του Βλαντίμιρ Πούτιν, τον Μάρτιο του 2023, για φερόμενα εγκλήματα πολέμου που σχετίζονται με την παράνομη μεταφορά και απέλαση παιδιών από την Ουκρανία στη Ρωσία.

Η αναφορά στην κρατική ασυλία και στα όρια της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου αποτελεί συνεπώς ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία της συμφωνίας, χωρίς πάντως να κατονομάζεται ο Ρώσος πρόεδρος ή να γίνεται ειδική αναφορά στο ένταλμα σύλληψης.

Πυρηνικά όπλα: Κοινή δέσμευση για διάλογο

Ο τέταρτος και ίσως σημαντικότερος άξονας αφορά την πυρηνική ασφάλεια.

Οι τρεις ηγέτες επαναβεβαιώνουν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί. Παράλληλα, δεσμεύονται να συμμετάσχουν σε διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο των δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία διαθέτουν μοναδική δυνατότητα και ιδιαίτερη ευθύνη να συζητήσουν τη μείωση των πυρηνικών οπλοστασίων.

Ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε ότι οι ηγέτες δεν θα πρέπει να αποφεύγουν τις συνομιλίες επειδή υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ των χωρών τους, υπογραμμίζοντας ότι καμία ειρήνη δεν επιτυγχάνεται όταν απορρίπτονται οι ευκαιρίες για διάλογο.

Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ χαρακτήρισε τα πυρηνικά όπλα απειλή για την ανθρωπότητα, καλώντας σε προσπάθειες για την αποτροπή ενός πυρηνικού πολέμου και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας.

Ο Πούτιν, από την πλευρά του, υπογράμμισε ότι οι τρεις χώρες έχουν κοινή ευθύνη για τη διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης και σταθερότητας.

Ουκρανία και Ιράν εκτός της κοινής διακήρυξης

Παρά τον τίτλο και τις ευρείες αναφορές στην ειρήνη και τη διεθνή ασφάλεια, η διακήρυξη δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία ή για την κατάσταση στο Ιράν.

Δεν προβλέπει κατάπαυση του πυρός, συγκεκριμένο πλαίσιο διαπραγματεύσεων ή χρονοδιάγραμμα για τον τερματισμό των συγκρούσεων.

Ο Τραμπ αποκάλυψε ότι είχε ήδη συνομιλήσει για αρκετή ώρα με τον Πούτιν σχετικά με την Ουκρανία, ενώ οι δύο πρόεδροι πραγματοποίησαν και κατ' ιδίαν συνάντηση στο περιθώριο της συνόδου.

Προηγήθηκε επίσης διμερής συνάντηση Τραμπ – Σι, κατά την οποία συζητήθηκαν ζητήματα τεχνητής νοημοσύνης, ασφάλειας της τεχνολογίας και Ταϊβάν.

Η κοινή διακήρυξη αποτελεί, επομένως, ένα σημαντικό διπλωματικό βήμα, χωρίς όμως να μεταφράζεται ακόμη σε συγκεκριμένη συμφωνία για τις μεγάλες πολεμικές συγκρούσεις και τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.

Το βασικό μήνυμα από τη Σενζέν είναι ότι οι τρεις μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις επιδιώκουν να ανοίξουν έναν δίαυλο συνεννόησης σε ζητήματα στρατηγικής σταθερότητας, ενέργειας και διεθνούς ασφάλειας. Το κατά πόσο αυτή η προσέγγιση θα οδηγήσει σε ουσιαστικές αλλαγές στις διεθνείς ισορροπίες θα εξαρτηθεί από το εάν οι γενικές διακηρύξεις μετατραπούν σε συγκεκριμένες πολιτικές και δεσμεύσεις.

 

 

Ακολουθήστε το Sofokleousin.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Σχετικά Άρθρα