Νέα ισχυρή υποχώρηση κατέγραψαν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, με το Brent να περνά προσωρινά κάτω από το ψυχολογικό όριο των 90 δολαρίων ανά βαρέλι για πρώτη φορά από τον Αύγουστο, καθώς ενισχύονται οι προσδοκίες για αποκλιμάκωση της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί «θετικής ορμής» προς την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου κατά του Ιράν αναζωπύρωσαν τις προσδοκίες των αγορών για σταδιακή αποκατάσταση της ομαλότητας στις ενεργειακές ροές και περιορισμό του γεωπολιτικού κινδύνου που έχει οδηγήσει σε έντονες διακυμάνσεις τις τιμές του αργού.
Η υποχώρηση των τιμών αντανακλά κυρίως την αναπροσαρμογή των εκτιμήσεων των επενδυτών για την πιθανότητα περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης και τις επιπτώσεις της στις πετρελαϊκές εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο. Η αγορά είχε ενσωματώσει σημαντικό γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου, υπό τον φόβο παρατεταμένων διαταραχών στην προσφορά και ενδεχόμενου αποκλεισμού κρίσιμων θαλάσσιων οδών μεταφοράς πετρελαίου. Τώρα, οι ενδείξεις για πιθανή διπλωματική διέξοδο οδηγούν σε μερική απομάκρυνση αυτού του ασφαλίστρου, προκαλώντας πιέσεις στις τιμές.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες ότι διακρίνει «θετική ορμή» προς την επίτευξη συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου κατά του Ιράν. Οι δηλώσεις αυτές λειτούργησαν ως καταλύτης για την αγορά πετρελαίου, καθώς ενισχύουν την προοπτική περιορισμού των κινδύνων για την ενεργειακή τροφοδοσία της διεθνούς οικονομίας.
Ωστόσο, η αισιοδοξία παραμένει συγκρατημένη, καθώς δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς ενδείξεις ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν οδηγήσει σε συγκεκριμένη συμφωνία ή ότι έχει διαμορφωθεί ένα σταθερό πλαίσιο τερματισμού των εχθροπραξιών.
Υποχωρεί το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου
Ενδεικτική της επιφυλακτικότητας που εξακολουθεί να επικρατεί είναι η τοποθέτηση του Άρνε Λόμαν Ρασμούσεν, αναλυτή της Global Risk Management. Όπως σημείωσε, η πιθανότητα μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης έχει περιοριστεί, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν ελάχιστες απτές ενδείξεις ότι μια ειρηνευτική συμφωνία βρίσκεται πραγματικά πιο κοντά.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποτυπώνει τη λεπτή ισορροπία στην οποία κινείται η αγορά. Από τη μία πλευρά, η μείωση του κινδύνου μιας νέας στρατιωτικής αντιπαράθεσης περιορίζει την ανάγκη διατήρησης υψηλού γεωπολιτικού ασφαλίστρου στις τιμές. Από την άλλη, η απουσία οριστικής συμφωνίας σημαίνει ότι η αγορά εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένη σε ενδεχόμενες ανατροπές και νέες εντάσεις.
Παρά τις αβεβαιότητες, οι επενδυτές φαίνεται να προεξοφλούν ότι οι πιθανότητες μιας παρατεταμένης διακοπής της προσφοράς πετρελαίου έχουν μειωθεί. Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Μέση Ανατολή παραμένει μία από τις σημαντικότερες περιοχές παραγωγής και εξαγωγής αργού παγκοσμίως, ενώ οποιαδήποτε διαταραχή στις μεταφορές μπορεί να επηρεάσει άμεσα το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης.
Οι πετρελαϊκές ροές από τον Κόλπο πλησιάζουν τα προπολεμικά επίπεδα
Καθοριστικό ρόλο στην αποκλιμάκωση των τιμών διαδραματίζει και η εικόνα των φυσικών ροών πετρελαίου από την περιοχή του Περσικού Κόλπου. Σύμφωνα με αναλυτές της ING, οι εξαγωγές αργού έχουν επανέλθει κοντά στα προπολεμικά επίπεδα, κυρίως χάρη στη χρήση εναλλακτικών διαύλων μεταφοράς που επιτρέπουν την παράκαμψη των περιορισμών στο Στενό του Ορμούζ.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την αγορά, καθώς το Στενό του Ορμούζ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως. Η δυνατότητα μεταφοράς σημαντικών ποσοτήτων πετρελαίου μέσω εναλλακτικών διαδρομών περιορίζει τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης διαταραχής στην προσφορά και μειώνει τις ανησυχίες για ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της ING, η αποκατάσταση των ροών κοντά στα προπολεμικά επίπεδα αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που επιτρέπουν στις τιμές να υποχωρούν σημαντικά, παρά το γεγονός ότι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή δεν έχει ακόμη οριστικά σταθεροποιηθεί.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η αγορά δεν αντιδρά μόνο στις διπλωματικές δηλώσεις και στις προσδοκίες για τον τερματισμό του πολέμου, αλλά και στα πραγματικά δεδομένα της προσφοράς. Όσο οι εξαγωγές από τον Κόλπο διατηρούνται σε σχετικά υψηλά επίπεδα και οι εναλλακτικές διαδρομές λειτουργούν, τόσο περιορίζεται ο κίνδυνος μιας νέας απότομης ανόδου των τιμών λόγω ελλείψεων.
Κάτω από τα 90 δολάρια το Brent
Στο πεδίο των συναλλαγών, το Brent Βόρειας Θάλασσας, παράδοσης Ιανουαρίου, υποχώρησε ενδοσυνεδριακά έως τα 89,66 δολάρια ανά βαρέλι, περνώντας κάτω από το όριο των 90 δολαρίων για πρώτη φορά από τον Αύγουστο. Στη συνέχεια κινείτο στα 90,48 δολάρια, καταγράφοντας πτώση 2,26%.
Αντίστοιχη ήταν η εικόνα και στην αμερικανική αγορά. Το West Texas Intermediate (WTI), παράδοσης Δεκεμβρίου, υποχωρούσε κατά 2,08%, στα 85,04 δολάρια ανά βαρέλι.
Η ταυτόχρονη πτώση των δύο βασικών διεθνών δεικτών αναφοράς αποτυπώνει την ευρύτερη μεταβολή του κλίματος στην αγορά ενέργειας, με τις προσδοκίες για αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή να υπερισχύουν, προς το παρόν, των ανησυχιών για την ασφάλεια των ενεργειακών μεταφορών.
Το επόμενο διάστημα, η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη των επαφών μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών, την πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου και, κυρίως, τη διατήρηση των πετρελαϊκών ροών από τον Περσικό Κόλπο. Παρά τη σημερινή αποκλιμάκωση, η απουσία οριστικής διπλωματικής λύσης διατηρεί την αγορά ευάλωτη σε νέες γεωπολιτικές αναταράξεις.